গল্প :: পৰিচয় --- প্ৰদীপ দাস

এক বিশেষ কায়দাৰে কেঁচিখনৰ গুৰিফালে থকা ফুটা দুটাৰ এটা ফুটাত সোঁহাতখনৰ বুঢ়া আঙুলিটো আৰু আনটো ফুটাত অনামিকা আঙুলিটো সোমোৱাই লৈ ওখ চকীখনত এজন জীৱিত মানুহক মৃত মানুহ এজনৰ দৰে বহুৱাই তেওঁৰ চাৰিওফালে ঘূৰি ঘূৰি দীঘল আৰু অসমান হৈ থকা চুলিবোৰ সমান কৰিবলৈ যেতিয়া সি চেষ্টা কৰে , সেই সময়ত তাৰ মনলৈ সামান্য ভাৱ এটাও নাহে যে সমাজত তাৰ পৰিচয় এজন নাপিত । 'কৰ্মই ধৰ্ম' বুলি কোৱা কথাষাৰিৰ আঁত ধৰি এটা যন্ত্ৰৰ দৰে সি কেৱল কৰি যায় নিজৰ কাম । এনেকুৱা সময়তে কেতিয়াবা হাতত কম সময় থকা ব্যস্ত মানুহ এজন আহি ওলাইহি আৰু তালৈ চাই প্ৰশ্ন কৰে -

: ভাইটি , হ'বনে এতিয়া ? আৰু কেইজন আছে ?

: দুজন ।

- মানুহজনলৈ নোচোৱাকৈয়ে চিৰাচৰিত উত্তৰটো দি সি হাতৰ কেঁচিখন ওখ চকীখনত বহি থকা মানুহজনৰ মূৰৰ ওপৰত এৰি দিয়ে ।

দৈনিক বিশ-পঁচিশজন মানুহৰ আগমন ঘটা তাৰ চেলুনখনৈ কেতিয়াবা দুই- এজন নতুন গ্ৰাহক আহে । তিনি আলিটোৰ আশে-পাশে প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ ধৰি অন্য চেলুন নথকাৰ বাবে তাৰ চেলুনৰ দুৱাৰমুখ মানুহৰ ভিৰত সদায় গমগমীয়া হৈ থাকে ।চেলুনখনৰ সন্মুখত পাৰি দিয়া দীঘল বেঞ্চিখনত চুলি বা ডাঢ়ি খুৰাবলৈ অপেক্ষাৰত মানুহবোৰ বহি এটা সৰু-সুৰা আড্ডাও সৃষ্টি কৰে । সেই আড্ডাৰ মাজলৈ প্ৰায় তাকো আমন্ত্ৰণ জনাই । সি মাথোঁ স্বাভাৱিক উত্তৰ কেইটা দি আড্ডাৰ অন্তৰ্ভাগৰ পৰা বিৰত থাকে । তাৰ উত্তৰবোৰ সদায় একেই থাকে । - " ওঁ , হয় , আছে , নাই , হ'ব , আহক-বহক ... ।"

বচ ,এইকেইটা শব্দ আজি ছটা বছৰে অনেক মানুহক কৈ কৈ তাৰ যেন মুখস্থ হৈ গৈছে ।

পুৱা ন বজাত চেলুন খুলি , সন্ধ্যা ছয় বজাত বন্ধ কৰি দিনটোৰ উপাৰ্জনখিনি পকেটত সুমুৱাই তিনি আলিটোৰ কাষতে বহা দৈনিক বজাৰ খনৰ পৰা লাগতিয়াল বস্তু দুপদ মান লৈ কেতিয়াবা খোজকাঢ়ি অথবা কেতিয়াবা পুৰণি চাইকেলখনত উঠি যেতিয়া সি ঘৰমুৱা হয় , সেই সময়ত তাৰ ভাৰাক্ৰান্ত মনলৈ এটা কথা সঘনাই আহে - আজি সমাজত তাৰ পৰিচয় এজন নাপিত ! কিন্তু মাক দেউতাকৰ নিস্পাপ মুখদুখন , পত্নীৰ আকলুৱা মৰম আৰু তাৰ সদ্যজাত কেচুৱাটোৰ মুখৰ হাঁহিটো দুচকুত ভাঁহি উঠাৰ লগে লগে মনৰ সকলো হতাশা নিমিষতে যেন ছাৰখাৰ হৈ যায় ।সমাজৰ স'তে নিজক তুলনা কৰিবলৈ যোৱা মানেই যে সি এই প্ৰাণীকেইটাৰ সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত হ'ব ।এটা অকৰ্মণ্য পুত্ৰ অথবা স্বামীৰ লাঞ্ছণা ভোগ কৰি থকাটো কিমান পৰিতাপৰ আৰু লজ্জাজনক কথা , সেয়া সি তেতিয়াই অনুভৱ কৰিছিল যেতিয়া জীৱনৰ ছন্দ বিচাৰি হাবাথুৰি খায় ফুৰিছিল ।

সৰু মোনাটোত টিফিন বক্সটো ভৰাই , চেলুনৰ দৰ্জাখনত ডাঙৰ তলাটো ওলমাই তিনি আলিটোৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত দৈনিক বজাৰখনৰ ফালে সি ৰাওনা হ'ল । সন্ধ্যাৰ সময় । অলপ সময় ইফালে-সিফালে চাই বেপাৰী দুজনমানৰ পৰা দৰ দাম নকৰাকৈ প্ৰয়োজনীয় শাক-পাচলি কেইটামান লৈ সি ঘৰলৈ আহিবলৈ সাজু হ'ল । আজি ঘৰৰ পৰা আহোঁতে সি চাইকেল অনা নাছিল । গতিকে এতিয়া খোজকাঢ়িয়ে ঘৰলৈ যাব লাগিব । মনতে ভাবিলে সি ।

তিনি আলিটোৰ পৰা তাৰ ঘৰলৈ মাত্ৰ ৫০০ মিটাৰ বাট । সন্ধ্যা সময়ত অলপমান খোজকাঢ়ি অৱশ্যে বেয়া নালাগে । দিনটো প্ৰায় জঠৰ হৈ থকা শৰীৰটোলৈ খোজকাঢ়িলে কিছু সতেজতাও আহে । আনহাতে পাৰ হৈ যোৱা দিনটোৰ কিছুমান কথা বিশ্লেষণ কৰি আহি থাকোতে কেতিয়া যে ঘৰ পাইহি সি ধৰিবই নোৱাৰে ।কেতিয়াবা এনেকুৱা মূহুৰ্তবোৰত তাৰ মানসপটত অতীতৰ কথা কিছুমানে ওন্দুলি দিয়ে । সেইটো অতীত , যিটো অতীতত তাৰ আশা আৰু স্বপ্নবোৰ বিস্তৃত আকাশৰ সমান বহল আছিল অথবা যিটো অতীতে তাক অভিজ্ঞ কৰি তুলিছিল যে - জীৱনটো কেৱল আশা আৰু স্বপ্নক লৈয়ে পূৰ্ণাংগ নহয় । স্বপ্নৰ বোকোচাত উঠি মানুহে জীৱনটো যিমান ৰঙীন দেখে বাস্তৱত মলীনতাই ভৰপূৰ জীৱনৰ ৰং । সেই মলিনতাক আঁতৰাবলৈ মানুহে বহুত শ্ৰম আৰু ধৈৰ্য ধৰিবলগীয়া হয় ।

এছাটি মৃদু বতাহে তাৰ সৰ্বাংগ চুই গ'ল । শীতকালৰ বতাহ । সেই বতাহ ছাটিয়ে যেন সূদূৰ অতীতৰ দৃশ্যাংশ তাৰ মানস পৰ্দাত প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে ।

হাইস্কুলত পঢ়ি থকা সময়ৰ কথা । অসমীয়া বিষয় শিক্ষক সদানন্দ শইকীয়াই এদিন সিহঁতক নিজৰ জীৱনৰ লক্ষ্যৰ ওপৰত ৰচনা লিখিবলৈ দিছিল । সি আৰু তাৰ সহপাঠি সুসান্তই দেশ প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীত যোগদান কৰাৰ কথা লিখিছিল । কেৱল লিখাই নহয় সৰুৰে পৰা সি মনত আৰ্মি হোৱাৰ সপোন এটাও পুহি ৰাখিছিল । কিন্তু তাৰ সপোন পূৰ্ণ নহ'ল অথচ সুসান্ত এদিন নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হ'ল । সৰুৰে পৰা একেখন কাঁহীতে ভাত খোৱা , একেলগে খেলি, ওমলি ডাঙৰ হোৱা সুসান্তৰ লগত এদিন তাৰ সকলো সম্পৰ্ক শেষ হৈছিল । তেতিয়া সি হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰীত পঢ়ি আছিল । ইয়াৰ একমাত্ৰ কাৰণ স্বৰূপে সিহঁতৰ মাজত থিয় হৈছিল সুসান্তৰ ভগ্নী কৰবী ।

প্ৰেমৰ সাগৰখন যিমান বহল সিমান গভীৰও । যি সেই গভীৰতাত ডুব যায় , তাৰ পৰা উঠিবলৈ সাধ্য নাই ।কৰবীৰ প্ৰেমৰ সাগৰত ডুব গৈ সি মৰমৰ মৌ পান কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছিল সঁচা কিন্তু হেৰুৱাব লগা হৈছিল তাৰ একালৰ প্ৰিয়বন্ধু সুসান্তক । আৰু ক্ৰমান্বয়ে তাৰ জীৱনৰ ৰঙো যেন সলনি হবলৈ ধৰিছিল । সিহঁতৰ সম্পৰ্কৰ কথা অৱগত হোৱাৰ পিছত সুসান্তই মাত্ৰ তাক এষাৰ কথাই কৈছিল -

: তই মোৰ বন্ধু । কিন্তু বন্ধুৱে যেতিয়া বন্ধুৰ ভনীয়েকক নিজৰ ভনী হিচাপে গ্ৰহণ কিব নোৱাৰে , সেই বন্ধুত্বৰ কোনো অৰ্থ নাথাকে... ।

কথাষাৰ কৈ সুসান্ত তাৰ ওচৰৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল । সুসান্তৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ সি একো দিব পৰা নাছিল । নিজকে স্বাৰ্থপৰ যেন লাগিছিল তাৰ । সি যেন বন্ধুত্বৰ নামত এক কলংক । যাৰ মৰ্যাদা ৰাখিবলৈ সি অসমৰ্থ হ'ল । বিশ্লেষণ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল সি - কোন শ্ৰেষ্ঠ ? প্ৰেম নে বন্ধুত্ব ? এপাচি শাকত এটা জালুকৰ জ্বালা নথকাৰ দৰে তাৰ অপৰিসীম ভাৱনাৰ ওচৰত সেই প্ৰশ্নৰ সমিধান নাছিল । সমিধান দিছিল কৰবীয়ে -

: যৌৱনত প্ৰথম খোজ দিয়ে তোক লগ পালো । এতিয়া তই মোক উজুটি খোৱাই এৰি যাব ওলাইছ ! জীৱনত বন্ধু বহুত পোৱা যায় । কিন্তু ভালপোৱা মাথোঁ এবাৰেই আহে আৰু মোৰ ভালপোৱা কেৱল তই । মই তোৰ বাহিৰে আনক কেতিয়াও গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰো নিৰ্বানদা ।

কৰবীৰ সজল দুচকুৰ পাৰ ভেদি বৈ অহা চকুলোৱে তাৰ মনৰ সমস্ত ভাৱনা যেন ধুই নিকা কৰি দিছিল । আলফুলে তাইক সাৱতি লৈ সি প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল -
: তই সদায়ে মোৰ হৈয়ে থাকিবি কৰবী । কেতিয়াও তোক মই আনৰ হ'বলৈ নিদো । মোৰ বিশ্বাস আমাৰ ভালপোৱা যদি সঁচা আৰু পবিত্ৰ হয় মোৰ বন্ধুত্ব এদিন নিশ্চয় ঘূৰি আহিব ।

কথাষাৰ কৈ এটা তপত চুমা আঁকি দিছিল সি তাইৰ ওঁঠত ।

একেখন গাঁৱতে আছিল সিহঁতৰ ঘৰ । মাত্ৰ ৰাস্তাটোৰ ইপাৰ-সিপাৰ । হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী চুড়ান্ত বৰ্ষৰ পৰীক্ষাৰ সময়তে সুসান্তাই বি.এছ.এফ. ত সুবিধা পাই গুছি গৈছিল দেশ প্ৰতিৰক্ষাৰ কামত আৰু সি থাকি গৈছিল অকলশৰীয়া হৈ । সুসান্তৰ সংগহীনতাত তাৰ যদিও কষ্ট হৈছিল কৰবীৰ মৰমে সকলো পাহৰাই ৰাখিছিল ।

সময় বাগৰিছিল । ইতিমধ্যে কৰবীয়ে মেট্ৰিক পাছ কৰি কলেজত এডনিশ্যন লৈছিল । হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী পাছ কৰি এটা বছৰ ডিগ্ৰীত পঢ়াৰ সময়তে তাৰ ককায়েক নৰিয়াত পৰিল । বৃদ্ধ পিতৃ আৰু তাতকৈ দুবছৰৰ সৰু ভায়েকৰ ওপৰত ভেজা দি তাৰ আৰু পঢ়িবলৈ মন নগ'ল । পঢ়াৰ ইচ্ছাক সিমানতে বিসৰ্জন দি সি ঘৰৰ দায়িত্ব কান্ধপাতি ল'বলৈ অগ্ৰসৰ হ'ল ।

কিন্তু সি এতিয়া কৰিব কি ? ক'ৰপৰা আৰাম্ভ কৰিব জীৱনৰ আচল যাত্ৰা ? সি যেন আহি জীৱনৰ শূন্য প্ৰান্তত উপস্থিত হ'ল । এই শূন্যতাৰ প্ৰান্ত বিন্দুৰ পৰা জীৱনৰ সৰল ৰেখাডাল অংকন কৰিবলৈ তাৰ হাতত নাই ৰং তুলিকা । উকা কেনভাচ এখন সন্মুখত লৈ ৰঙৰ অভাৱত হামিয়াই-হিকটিয়াই থকা কোনো চিত্ৰকৰৰ দৰেই তাৰ অৱস্থা হ'ল শোচনীয় ।

দুটা বছৰ বেকাৰ হৈ ঘৰত সময় অতিবাহিত হোৱাৰ পিছত এদিন হঠাৎ দেউতাকৰ হৃদয়বিদাৰক কথা এষাৰ আহি তাৰ কানত পৰিল ।

:মতা ম'হ এটা পুহিলেও খেতিৰ দিনত সহায় হয়। কিন্তু তোৰ দৰে এটা মতা মানুহক পুহি মই কি আশা কৰিব পাৰোঁ... ।

মাত্ৰ এষাৰ কথা । কিন্ত এই এষাৰ কথাই তাৰ জীৱনৰ লক্ষ্য , আশা-আকাংক্ষা সকলো নিমিষতে যেন সলনি কৰি দিলে । কলেজলৈ নিয়া সৰু বেগটোত দুযোৰ কাপোৰ ভৰাই ৰাতিটো সীমাহীন কথাৰে নিজৰ স'তে যুঁজি যুঁজি সি এটা সিদ্ধান্ত ল'লে আৰু পিছদিনা পুৱাই ওলাই গ'ল । যোৱাৰ আগমূহুৰ্তত মাত্ৰ কেইটামান ছেকেণ্ডৰ বাবে কৰবীক লগ কৰি এটুকুৰা কাগজ দি গ'ল -
" মই আহালৈ বাট চাবি । "

কৰবীক বিদায় জনাই প্ৰথমে সি তিতাবৰ ৰেল ষ্টেচনত উপস্থিত হ'ল । তাৰ পৰা তিনিচুকীয়া অভিমুখে যোৱা এখন যাত্ৰীবাহী ট্ৰেইনত উঠি তাৰ অলস দেহাটো ট্ৰেইনৰ ছিটত এৰি দিলে । লক্ষ্যহীন যাত্ৰা ।মনত সংকল্প - কৰবাত কিবা এটা কাম কৰিব সি , যি কামেই নহওক !

দুটা দিন ভোকে লঘোণে তিনিচুকীয়া চহৰত ঘূৰি ফুৰাৰ পাছত তৃতীয় দিনা সি গৈ এখন চেলুনৰ সন্মুখত উপস্থিত হ'ল । তাৰ শুকাই যোৱা মুখমণ্ডল আৰু জধলা মূৰ দেখি চেলুনৰ নাপিতজন আগবাঢ়ি আহিল আৰু চকীখনত বহিবলৈ ইংগিত দিলে । সি কোনো উত্তৰ নিদি মৌন হৈ চেলুনৰ সন্মুখৰ বেঞ্চিখনত বহিল । নাপিতজনে তাক বহু সময় ধৰি লক্ষ্য কৰি আছিল । কিন্তু তালৈ তাৰ কোনো ভ্ৰূক্ষেপ নাছিল ।নাপিতটোৱে তাক সুধিলে -: ক'ত যাবা ?

: নাজানো ।

নাপিতটোলৈ নোচুৱাকৈয়ে সি উত্তৰ দিলে । তাৰ কথা শুনি নাপিতটো বোধহয় আচৰিত হ'ল । গ্ৰাহকৰ অনুপস্থিতিত তাৰ লগত কথা পাতি সময় ব্যয় কৰাৰ মানসেৰে তেওঁ বেঞ্চিখনত বহিছিল । কিছুসময় তাক নিৰীক্ষণ কৰি তেওঁ পুনৰ সুধিলে -

: তোমাৰ ঘৰ ?

সি নাপিতটোৰ মুখলৈ চালে । উত্তৰৰ পৰিৱৰ্তে সি ওলোটাই প্ৰশ্ন কৰিলে -

: মোক কাম লাগে । পোৱা যাব ?

তাৰ কথা শুনি নাপিতটো খন্তেক ৰ'ল । তাৰপিছত কলে -

: চুলি কাটিব পাৰিবা ?

: হুঁ ।

নাপিতটোৰ কথা শুনি সি নজনাকৈয়ে এটা হুমূনিয়াহ বাগৰি গ'ল তাৰ নাকেৰে । থৰ হৈ পৰিল চকু । জঠৰ যেন হৈ পৰিল শৰীৰ । চুলি কাটিব সি ? নাপিত হ'ব ? পাৰিবনে সি এনে কৰিব ? পাৰিব জানো সি ইয়াক জীৱনৰ সম্বল স্বৰূপে গ্ৰহণ কৰিব ? অযুত প্ৰশ্নই তাৰ মস্তিস্ক উতলাই তুলিলে । কিন্তু , মাত্ৰ কেইটামান মূহুৰ্ত । হঠাৎ সি বহাৰ পৰা উঠি থিয় হ'ল আৰু নাপিতটোলৈ চাই ক'লে-
: ও । পাৰিম ...।

: ... সেইটো নিৰ্বান নহয় নে ?

আগফালৰ পৰা ভাঁহি অহা কাৰোবাৰ মাতত তাৰ তন্ময়তা ভাগিল । কিন্তু আন্ধাৰত কোন ধৰিব নোৱাৰিলে । অতীতৰ প্ৰতিছবিখন তাৰ মনৰ পৰ্দাৰ ভাঙি থানবান হৈ গ'ল । ওচৰ চাপি লক্ষ্য কৰিলে সিহঁতৰ গাৱঁৰে এজন মানুহ । মানুহজন তাৰ কাষ চাপি আহি ক'লে -

: তই ৰাতিপুৱা আমাৰ ঘৰত সোমাই যাবিচোন । আমাৰ সৰু ল'ৰাটোৰ চুলিকিডাল কাটিব লাগে অ' ।

: হ'ব ।

মানুহজনক খুব চমুকৈ উত্তৰটো দি সি আকৌ খোজ ল'লে । বাহিৰত নিয়ৰ পৰিছে । শৰীৰটোৰ লগতে তাৰ মনটোৱে যেন নিয়ৰে সেমেকাই তুলিছে । খোজৰ গতি বঢ়াৰ লগে লগে তাৰ মনলৈ আকৌ অতীতৰ প্ৰতিছবিখন আহি ধৰা দিলেহি । জোৰ কৰিও আজি সেই অতীতৰ কথাবোৰ সি মনৰ পৰা আঁতৰাই পঠাব পৰা নাই ।

সুদীৰ্ঘ তেৰ মাহৰ পাছত সি যেতিয়া তিনিচুকীয়াৰ পৰা ঘৰলৈ উভতিছিল তেতিয়া তাৰ মত অনেক কথা, অনেক প্ৰশ্নই উন্দুলি দিছিল । জীৱনত কম মূলধনেৰে উপাৰ্জন কৰিব পৰা বিদ্যা এটা সি শিকিলে সঁচা ,কিন্তু তাৰ এই বিদ্যাক ঘৰখনে , সমাজখনে আদৰি ল'বনে ? সিহঁতৰ সমাজত অসমীয়া ল'ৰাই হাজিৰা কৰি সংসাৰ চলোৱাৰ বহুত উদাহৰণ আছে কিন্তু এইখন সমাজত আজি পৰ্যন্ত কোনেও নাপিত কৰাৰ নজিৰ নাই । পাৰিবজানো সি তাৰ এই ৰূপক সমাজৰ আগত দাঙি ধৰিব ? আৰু কৰবী ? তাই জানো কেতিয়াবা তাক নাপিত ৰূপত কল্পনা কৰিছে ? যেতিয়া তাই কেতিয়াও নভবা তাৰ ৰূপটো দেখিব , পাৰিব জানো তাক গ্ৰহণ কৰিব ?সীমাহীন প্ৰশ্ন আৰু ভাৱনাই তিনিচুকীয়াৰ পৰা তিতাবৰলৈ অহা সমগ্ৰ বাটছোৱা তাৰ মনটো ভাৰাক্ৰান্ত কৰি তুলিলে । অন্তিমত মনৰ ভিতৰতে সি এটাই সিদ্ধান্ত ল'লে যে - লজ্জাই হৈছে জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অভিশাপ । এই লজ্জাক প্ৰত্যাহ্বানস্বৰূপে লৈ সি আগুৱাই যাব । ইয়াৰোপৰি কৰ্মৰ সৰু বৰ নাই । সি জানে ইয়াৰ বাবে লাগিব অসীম ধৈৰ্য আৰু সাহস । ইতিমধ্যে এই তেৰটা মাহ সি সাহসিকতাৰে বুকুত ধৈৰ্য লৈ কৰি গ'ল নিজৰ কাম যাৰ ফলস্বৰূপে আজি সি নিজৰ ভৰিত থিয় হ'ব পৰাৰ সামৰ্থ্য অৰ্জন কৰিছে আৰু ভৱিষ্যতেও তাক এই কাৰ্যত বিশ্বাসঘাতকতা নকৰে বুলি তাৰ বিশ্বাস । কথাবোৰ ভবাৰ লগে লগে তাৰ মনটো পাতল পাতল যেন লাগিল । গাড়ীৰ পৰা নামি মনৰ সমস্ত আৱেগ নেওচি আনন্দৰে সি ঘৰত প্ৰৱেশ কৰিলে ।

তেৰটা মাহৰ পিছত তাৰ উপস্থিতিয়ে ঘৰখনলৈ এক আনন্দৰ পৰিৱেশ কঢ়িয়াই আনিলে । কেইটামান দিন ঘৰখন প্ৰায় উৎসৱমুখৰ হৈ পৰিল । অৱশ্যে সেই তেৰটা মাহৰ ভিতৰত সি ঘৰৰ পৰিৱৰ্তন লক্ষ্য কৰিলে । দেউতাক আগতকৈ বৃদ্ধ হোৱা যেন অনুমান কৰিলে । মাকৰ মুখৰ হাঁহিটো ক'ৰবাত যেন ম্লান হৈ পৰিল । তাতোকৈও সি আচৰিত হৈছিল তেতিয়া, যেতিয়া দুমাহ পূৰ্বে পলোৱাই অনা ভাই বোৱাৰীয়ে তাৰ চৰণ চুইছিল । মনতে সি ভাবিছিল - কিবা এটা পৰিৱৰ্তন হ'বলৈ যেন বেছি সময়ৰ প্ৰয়োজন নাই ।

সি ঘৰলৈ অহাৰ পিছত ঠিক তৃতীয় দিনাহে কৰবীক লগ পোৱাৰ সুভাগ্য ঘটিছিল । সি পঢ়া হাইস্কুলখনৰ দাঁতিতে থকা বেলগছজোপাৰ তলত যেতিয়া তাইক লগ পাইছিল তাৰ বুকুখন সঘনে কঁপিছিল । তেৰটা মাহৰ পাছত তাৰ সংগ পায় তাইক সুখী যেন লাগিছিল । কিন্তু বহুত চেষ্টা কৰিও সি ক'ব পৰা নাছিল যে যোৱা তেৰটা মাহে সি নাপিতৰ বিদ্যা আয়ত্ব কৰি আছিল । ক'ব খুজিও আপোনা আপুনি তাৰ ওঁঠযোৰ জাপ খাই গৈছিল । উপৰুৱা কথা কিছুমান পতাৰ পিছত এটা সময়ত সি সকলো কথা তাইক বিৱৰি কৈছিল । কথাবোৰ শুনাৰ পিছত তাইৰ মুখখন গহীন হৈ পৰা সি লক্ষ্য কৰিছিল । তালৈ নোচোৱাকৈয়ে তাই ক'লে -

: পৃথিৱীত ইমানবোৰ কাম থকা স্বত্বেও তই এনেকুৱা এটা কামহে বিচাৰি পালি ?

: মই জীৱন যুঁজত বহুবাৰ হাৰিলোঁ । আৰু হাৰিব নোখোজা । তই অন্ততঃ বুজি পা কৰবী । ইয়াতকৈ আৰু ভাল কাম নিবিচাৰো ...।

তাইৰ হাতখন চেপামাৰি সি ক'লে । দৃষ্টি তাইৰ চকুত ।

: টকা পইচাই আচলতে সুখৰ কাৰণ নহয় । মানুহক জীয়াই থাকিবলৈ টকা পইচাৰ অনুপাতে এটা ষ্টেটাচ্ লাগে । নাপিত হোৱাৰ পিছত সমাজত তোৰ কিবা ষ্টেটাচ থাকিব নে ?

পাছৰ শব্দকেইটা তাই কিছু জোৰ দি ক'লে । এপাট শৰৰ দৰে তাৰ বুকু বিন্ধিলে তাইৰ কথাবোৰে । তথাপি নিজৰ দুৰ্বলতাক তাইক জানিবলৈ সুযোগ নিদি সি ক'লে -

: এই মূহুৰ্তত মোৰ কাৰণে টকাৰ প্ৰয়োজন অধিক । ষ্টেটাচৰ কথা আৰু নাভাবোঁ । মোক আৰু মোৰ বৃত্তিক সমাজে হাঁহিলেও তই অন্ততঃ মোক দুৰ্বল নকৰিবি । আজি তোৰ সহমত মোৰ একান্তই প্ৰয়োজন কৰবী ...।

একো নোকোৱাকৈ সেইদিনা কৰবী তাৰ ওচৰৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল । জঠৰ হৈ ৰৈছিল সি বেলগছৰ ছাঁত । আবেলিৰ বেলিটো পশ্চিম দিগন্তত মাৰ যোৱাৰ দৰে তাৰ আশাবোৰ , বুকুত উৎপাদিত সপোনবোৰ তাইৰ এনে আচৰণে ম্লান কি তুলিছিল । এটা সময়ত পৰাজিত সৈনিকৰ দৰে সি খোজ পোনাইছিল ঘৰলৈ ।

দুসপ্তাহমান পাৰ হোৱাৰ পিছত তাৰ প্ৰতি ঘৰৰ মানুহবোৰৰ কৌতুহল লাহে-লাহে কমি আহিল । সি আকৌ জীৱনৰ সেই শূন্য প্ৰান্তত উপনীত হ'ল য'ৰ পৰা ইতিমধ্যে তাৰ জীৱনৰ সৰল ৰেখাডাল অংকন কৰা হৈছিল । মাক দেউতাকৰ আগত সি এটা কোম্পানীত কাম কৰাৰ কথা মিছাকৈ কৈছিল । কিন্তু এই মিছা কথাষাৰ সঁচা হৈ থকা মানেই যে সি শূন্যতাত উপঙি থাকিব লাগিব সেই কথা সি মৰ্মে মৰ্মে উপলব্ধি কৰিছিল । অৱশেষত সি সকলো চিন্তা পৰিহাৰ কৰি সমাজত তাৰ আচল স্বৰূপ উদঙাই দিবলৈ আগবাঢ়িল আৰু এদিন সকলোকে আচৰিত কৰি হাতত থকা জমা টকাৰে চকী , গ্লাছ আদি আনি ওচৰৰ তিনিআলিটোৰ এটা কোণত ' নিৰ্বান চেলুন'ৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিলে । নিৰ্বান তাৰ নিজৰ নাম । তাৰ এনে কাৰ্যই ঘৰৰ পৰা ধৰি অঞ্চলটোৰ প্ৰায় মানুহক আচৰিত কৰি তুলিলে । সকলোৰে মুখত এটাই প্ৰশ্ন - " অসমীয়া ল'ৰাই চুলি কাটিব ! নাপিত হ'ব ? "

সি যেন জগতত নোহোৱা এটা কাম কৰিলে । তাৰ চেলুনলৈ যেন জনসমুদ্ৰৰ সোঁত ববলৈ ধৰিলে । চুলি কটাবলৈ নহয় , তাক চাবলৈ ...।

লাহে লাহে দিনবোৰ অতিক্ৰান্ত হোৱাৰ লগে লগে তাৰ জীৱনৰ ধৰাও যেন সলনি হৈ আহিল । অঞ্চলটোত সি এজন ভাল নপিত ৰূপে সবাৰে পৰিচিত হৈ পৰিল । এদিন স্থানীয় সংবাদদাতা এজনে তাৰ সাক্ষাৎকাৰ এটাও বাতৰি কাকতত ফটোসহ প্ৰকাশ কৰি উলিয়ালে -

" অসমীয়া ল'ৰাই কাম বিচাৰি বিদেশলৈ যায় । অথচ এইখন অসমতেই কম মূলধনেৰে অধিক লাভবান হ'ব পৰা বহুত কাম পৰি আছে । মাথোঁ অসমীয়াই নিজৰ লাজ নিবাৰণ কৰি আগবাঢ়ি গ'লেই হ'ল । তাৰেই এক সুন্দৰ নিদৰ্শন অসমীয়া যুবক নিৰ্বাণ ভড়ালী ।"

সেই দিন ধৰি সি আৰু পাছলৈ উভতি চাব লগা হোৱা নাই । ইতিমধ্যে তাৰ আৰ্থিক অৱস্থাও যথেষ্ট উন্নত হৈছিল ।কিন্তু সকলো সহজ হৈ গ'লেও কৰবীৰ ওচৰত সি সহজ হ'ব পৰা নাছিল । বেলগছৰ তলত তাৰ কথালৈ গুৰুত্ব নিদি গুছি যোৱাৰ পাছৰে পৰা তাইক আৰু সি লগ পোৱা নাছিল । তাৰ সংকল্প আছিল - যিদিনা সি নিজকে সকলো দিশৰ পৰা স্বচ্ছল বুলি ভাবিব সেইদিনাহে সি তাইৰ কাষ চাপিব ! ইতিমধ্যে তাৰ জীৱন স্বচ্ছলতাই পৰিপূৰ্ণ হৈ উঠিছিল আৰু সি তাইক লগ কৰি তাৰ সপোনবোৰ , আশাবোৰক বাস্তৱ ৰূপ দিয়াৰ কথা ভাবিছিল ।

সম্পূৰ্ণ এটা বছৰৰ পিছত সি যেতিয়া তাইক লগ কৰিছিল তাইৰ চকুত দেখিছিল কেতিয়াও নেদেখা এক আচহুৱা দৃষ্টি । ৰেষ্টুৰাঁখনৰ চুকৰ চকীখনত বহি কিছুসময় অতিবাহিত হোৱাৰ পিছত মৌন পৰিবেশটোৰ আঁত ধৰি সি কৈছিল -

: মই তোৰ বেছি সময় নলওঁ । মাত্ৰ তোৰ পৰা এটা উত্তৰ বিচাৰি আজি তোক লগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিলো ।

: ক ।

গহীন কন্ঠেৰে তাই ক'লে । লিপষ্টিক সনা ওঠঁ দুখন যেন ইখনৰ পৰা সিখন নেৰাবই । এক দৃষ্টিৰে সি কিছুসময় তাইলৈ চাই ৰ'ল । তাৰপিছত ক'ব লগা কথাখিনি মনৰ ভিতৰতে জুকিয়াই লৈ সি মুখ মেলিলে -

: এজনী ছোৱালীক খোৱাব পিন্ধাব পৰাকৈ বৰ্তমান মই স্বচ্ছল । আৰু মই ভাবোঁ মোৰ জীৱনলৈ এতিয়া যিজনী ছোৱালী আহিব , নাখায় মৰিব নালাগে ।

: তই কি ভাব ? সেইজনী ছোৱালী মই হ'ব লাগে ? - তাই ক'লে ।

: কেৱল ভবাই নহয় , মই ইতিমধ্যে সিদ্ধান্ত লৈ পেলাইছো । এদিনটো তয়ে কৈছিলি মানুহৰ জীৱনলৈ প্ৰেম এবাৰেই আহে । মোৰ জীৱনৰ প্ৰথম আৰু শেষ প্ৰেম তইয়ে । মই এই প্ৰেমক স্বীকৃতি দিব বিচাৰো । মই তোক একেবাৰে নিজৰ কৰিব বিচাৰোঁ কৰবী ...!

আৱেগত তাৰ কন্ঠ কঁপিছিল । বুকুত আলোড়িত হৈছিল স্পন্দনৰ জোঁৱাৰ , যেন তাইক বুকুৰ মাজত সাৱটি লৈ শুণাব সেই আলোড়িত শব্দ আৰু ওঁঠ , মুখ উপচাই দিব চুমাৰে ! কিন্তু তাৰ প্ৰস্তাৱক অসন্মান জনাই তাই বাক্যৰ বাণ এৰিছিল -

: সময় সদায়ে একে নাথাকে । যিদৰে তোৰ জীৱনৰ লক্ষ্য সলনি কৰিবলৈ বেছি সময় নালাগিল , ভালপোৱা সলনি কৰিবলৈও বেছি সময় নালাগিব । বিচাৰিলে এনেকুৱা প্ৰেম - ভালপোৱা বহুত পাবি ।

এক কঠিন সমিধান নিৰ্গত হৈছিল কৰবীৰ মুখেৰে , যিটো তাৰ কল্পনাৰো অতীত আছিল । বিব্ৰত হৈছিল সি । তথাপি পুনৰ ক'লে -

: মোৰ লক্ষ্য , মোৰ কাম - এইবোৰৰ লগত আমাৰ ভালপোৱাক কিয় তুলনা কৰিছ ? মোৰ বিশ্বাস মই আজীৱন তোক সুখত ৰাখিব পাৰিম ।

: ক্ষমা কৰিবি । মই তোৰ এই প্ৰস্তাৱ ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰিম । সচাঁ কথা ক'বলৈ গ'লে ঘৰৰ অমতত এতিয়া পলাই যোৱাৰ ইচ্ছাও মোৰ নাই ।

কথাষাৰ কৈ মেলি থোৱা চুলিখিনি উৰুৱাই গুচি গৈছিল কৰবী । স্থানুৰ দৰে চকীখনত বহি ৰৈছিল সি । নিৰ্বিকাৰ হৈ হাতেৰে টেবুলত থকা গিলাচটো খামুচি ধৰিছিল । এক কল্পনাহীন সপোনৰ বাস্তৱ ৰূপ দি সহজেই তাৰ ওচৰৰ পৰা প্ৰস্থান কৰিছিল কৰবীয়ে । বুকুৰ কোনোবা এডুখৰ ভাগি যোৱা যেন লাগিছিল তাৰ । উপলব্ধি কৰিছিল কিমান নিষ্ঠুৰ হ'ব পাৰে মানুহ । যিখন মুখেৰে এদিন তাক নাপালে মৰি যোৱাৰ কথা কৈছিল সেই একেখন মুখেৰে তাই কৈ গ'ল সম্পূৰ্ণ বিপৰীত কথা , হৃদয় খহি চুৰমাৰ হৈ যোৱা কথা আৰু তাৰ বুকুত দি থৈ গ'ল কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰা এসাগৰ যন্ত্ৰণা...।

আন্ধাৰত মনিব নোৱাৰি হঠাৎ জপনাখনত খুন্দা খাই সি অতীতৰ ভাৱনা এৰি বৰ্তমানলৈ ঘুৰি আহিল । ইতিমধ্যে সি আহি ঘৰৰ সন্মুখ পালেহি । জপনাখন খুলি সি চোতালত প্ৰৱেশ কৰিলে । তাৰ অজানিতে দুচকু ভেদি বৈ অহা চকুলোৰ উমান সি অনুভৱ কৰিলে । লগতে অনুমান কৰিলে বুকুখনত অহৰহ স্পন্দিত হৈ থকা ধপধপনিটো ।

জীৱনৰ বাটেৰে আগুৱাই যাওঁতে যেনেকৈ সহজতে এদিন সি কৰবীক লগ পাইছিল তেনেকৈ এদিন তাই আঁতৰিও গৈছিল তাৰ জীৱনৰ পৰা । সেইবোৰ কথা সময় বাগৰাৰ লগে লগে পুৰণি হৈ গ'লেও তাৰ মনোজগতত সদায় বৰ্তমান । সেয়ে পুনৰবাৰ কথাবোৰ তাৰ মনলৈ অহাত সি বাধা দিব নোৱাৰিলে ।

সেইদিনা চুলি উৰুৱাই কৰবী আঁতৰি যোৱাৰ পিছত তাৰ বুকুৰ অৰ্দ্ধাংশ জহি পমি চিৰাচিৰ হৈ গৈছিল । তাইক পাহৰি থকাটো তাৰ পক্ষে অসম্ভৱ আছিল । সি ভাবিছিল খন্তেকীয়া খং আৰু অভিমানত কৰবীয়ে তাক এনেকুৱা কথা শুনাই গ'ল । কথাবোৰ যেতিয়া তাই সুস্থিৰে ভাবিব আৰু বুজি পাব নিশ্চয় তাই তাৰ কাষলৈ উভতি আহিব । কিন্তু তেনে নহ'ল ।তাৰ মনৰ আশা মনতেই মৰহি গ'ল । তাইক লগ পোৱাৰ প্ৰায় তিনিমাহৰ পাছত কেৱল তাকেই নহয় ঘৰৰ পৰৰ সকলোকে আচৰিত কৰি সুসান্তৰ লগৰ এজনলৈ কৰবী পলাই গৈছিল ।

ধুমুহাত বিধ্বস্ত হোৱা পঁজাৰ দৰে বিধ্বস্ত হৈ পৰিছিল সি । তাৰ জীৱনক তুচ্ছ জ্ঞান কৰি , মৰমৰ নামত প্ৰহসনৰ সৃষ্টি কৰি , বুকুত এসাগৰ বেদনা ঢালি কৰবী গুচি যোৱাৰ পিছত পৃথিৱীত যে প্ৰকৃত প্ৰেমৰ কিবা অস্তিত্ব আছে তাক স্বীকাৰ কৰিবলৈ দ্বীধা জন্মিছিল তাৰ । ভাবিবলৈ বাধ্য হৈছিল সি হয়তো অসত্য আৰু প্ৰতাৰণাৰে অন্য এক নাম প্ৰেম ।

"ঘৰৰ অমতত এতিয়া পলাই যোৱাৰ ইচ্ছাও মোৰ নাই ।"

তাৰ কৰ্ণ-কুহৰত অহৰহ প্ৰতিধ্বনিত হৈছিল শেষবাৰ লগ পাওঁতে তাই কৈ যোৱা কথাষাৰ । অথচ সেই কথাষাৰৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱাই তাই গুচি গৈছিল সুসান্তৰ লগৰ এজনৰ লগত । সি উপলব্ধি কৰিছিল - তাৰ জীৱনৰ বৃত্তিয়ে আছিল একমাত্ৰ অভিশাপ , যাৰ বাবে সি কৰবীক নিজৰ কৰিব নোৱাৰিলে । দুখ আৰু অপমানত তপ্ত হৈ পৰিছিল তাৰ চকু , যেন মৰিশালিত পৰিণত হৈ পৰিছিল তাৰ বুকু । সংকল্প লৈছিল সি - আজীৱন অকলসৰে কটাব সময় !

কিন্তু মাকৰ শুকাই যোৱা মুখ আৰু দেউতাকৰ বৃদ্ধাৱস্থাৰ কথা অনুমান কৰি , সংসাৰৰ নিয়মক উলংঘা নকৰি পৰিয়ালৰ নিৰ্দেশ আৰু পচন্দ মতে দুবছৰৰ আগেয়ে সি মায়াক নিজৰ কৰি লৈ আহিল । ইতিমধ্যে ককায়েক আৰু ভায়েকে বেলেগে ঘৰ সাজিলে । এতিয়া তাৰ সংসাৰত মাক , দেউতাক , পত্নী আৰু তাৰ ছমহীয়া কেচুৱাটো । এখন সুখৰ সংসাৰ ; এটা সুন্দৰ পৰিয়াল ।

কিন্তু অতীতৰ কথাবোৰ আৰু সমাজত তাৰ পৰিচয়ৰ কথা ভাবিলে হৃদয়ত দুখৰ উত্তাপ বাঢ়ে । তথাপি জীৱনৰ তিক্ততাক একাষৰীয়া কৰি বৰ্তমানৰ মাজেৰে সি আগুৱাই যাব খোজে ভৱিষ্যতৰ বুকুলৈ ...।

ইতিমধ্যে সি আহি বাৰাণ্ডাৰ কাষত উপস্থিত হ'ল । ভিতৰৰ পৰা কণমানি কেচুৱাটোৰ ক্ৰন্দন মিশ্ৰিত হাঁহিৰ টুকুৰা কেইটামান আহি তাৰ কাণত পৰিলেহি । সি বাৰান্দাত উঠি কেইটামান শুকান কাহ মাৰিলে । পৰ্দাখন ঠেলি ভিতৰত প্ৰবেশ কৰিবলৈ লোৱাৰ সময়তে মুখত এজোলোকা মিঠা হাঁহি আৰু কোঁছত কনমানি কেচুৱাটো লৈ তাৰ জীৱন সাৰথি মায়া আগবাঢ়ি আহিল । প্ৰথমে তাৰ মুখলৈ তাৰপিছত হাতলৈ চাই মায়াই মোনাটো ল'বৰ বাবে নিজৰ হাতখন আগবঢ়াই দিলে । হাতাশাৰ মাজতো তাৰ পেটে পেটে হাঁহি উঠিল । অতছোৱা বাট সি মোনাটো দাঙি আনিলে । মাত্ৰ দুখোজ দিলেই পাকঘৰ পায় । কিন্তু সেই দুখোজ বাট মায়াই মোনাটো নিব । যেন তাৰ কষ্ট শিথিল কৰিবলৈ মায়াৰ এয়া কিনচিৎ প্ৰয়াস । আৰু সচাঁকৈয়ে তাইৰ হাতত মোনাটো গতাই দিয়াৰ পিছত প্ৰতিদিনেই সি যেন সতেজতা অনুভৱ কৰে ।

মাকে ভিতৰৰ সিটো কোঠাৰ পৰা স্বভাৱসুলভ দৃষ্টিৰে তাৰ মুখলৈ চাই "পালিহি, হাত মুখ ধুই পাকঘৰলৈকে আহ " বুলি কৈ পুনৰ ভিতৰলৈ সোমাই গ'ল ।

মায়াক মোনাটো আগবঢ়াই দিবলৈ লওঁতেই তাইৰ কোঁছত খিলখিলাই থকা তাৰ মঙহ টুকুৰাই দুহাত মেলি তাৰ কোছঁলৈ আহিবলৈ ব্যাকুল হৈ পৰিল । মোনাটো মায়াৰ হাতত দি হেপাঁহেৰে কেচুঁৱাটো কোলাত লৈ তাইৰ কনমানি হাতদুখন মহাৰি গালে মুখে এবোজা চুমা আকি বুকুৰ মাজলৈ তাইক চপাই ললে সি।

কনমানিজনীৰ কোমল উশাহে তাৰ বুকুখন যেন জিপাল কৰি তুলিলে । এটা স্বস্তিৰ নিশ্বাস উলাই আহিল তাৰ নিশ্বাসৰ নলীৰে । পত্নী,মাতৃ আৰু সন্তানৰ এনে আচৰণে তাৰ মনোজগতত ইতিমধ্যে বৈ থকা হতাশা আৰু যন্ত্ৰণাৰ ধুমুহাজাক যেন নিঃশেষ কৰি পেলালে আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে তাৰ বুকুত যেন সিঁচি দিলে পুস্পাবৃত এখন নন্দন কানন ! পাকঘৰৰ জুশালত হয়তো তেতিয়া জুইৰ উম লৈ মাক আৰু দেউতাকে কিবা দৰকাৰী কথা পতাত ব্যস্ত ! (সমাপ্ত)

বৰ্তমান জনপ্ৰিয় লিখনি

শিতান: কবিতা
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:1,665
শিতান: কবিতা
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:1,756
শিতান: কবিতা
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:1,538
শিতান: প্ৰবন্ধ
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:2,309
শিতান: কবিতা
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:104
শিতান: গল্প
মুঠ পঢ়ুৱৈ সংখ্যা:3,205